Demokracja i prawa człowieka

Debaty czwartkowe-Wietnam, Kazachstan i Guantanamo

Human%20rights%2016_european%20union%202012%20pe-ep
European Union 2012 PE-EP

Strasburg

Tzw. debaty czwartkowe są to debaty nad przypadkami łamania praw człowieka, zasad demokracji i praworządności, co miesiąc zamykające sesje plenarną w Strasburgu.  

Poniżej znajdą Państwo podsumowanie debat z ostatniej sesji (15-18 kwietnia).

Wietnam, w szczególności swoboda wypowiedzi

Międzynarodowe organizacje praw człowieka po raz kolejny donoszą o napiętej sytuacji w Wietnamie, gdzie wbrew podstawowej wolności słowa liczni dziennikarze, blogerzy, prodemokratyczni działacze i aktywiści zostają aresztowani i skazani na karę pozbawienia wolności. Wytłumaczeniem tych aresztowań są ogólnikowo sformułowane przepisy dotyczące m.in. bezpieczeństwa narodowego, obalenia władzy ludu, propagandy lub wprowadzenia podziałów wśród ludności. W związku z tym, że działacze i dziennikarze coraz częściej wyrażają swoje opinie w Internecie, rząd planuje dekret o zarządzaniu usługami i treściami internetowymi, który ma na celu legalizację filtrowania treści, cenzury, nadzorowania i śledzenia użytkowników oraz nakładanie  na nich sankcji.

Za równo w proponowanej przez Parlament Europejski rezolucji jak i podczas debaty w Strasburgu posłowie stanowczo potępili arbitralne traktowanie dziennikarzy i działaczy krytykujących politykę rządu. Wezwano władze do natychmiastowego, bezwarunkowego zwolnienia blogerów, dziennikarzy i obrońców praw człowieka, potępiając represje, którym są poddawani. Posłowie nalegali na zmianę ustaw ograniczających wolność słowa i prawo swobody wypowiedzi w Internecie. Apelowali o uwzględnienie poszanowania dla praw człowieka podczas opracowywania nowej konstytucji. Podkreślono też, że relacje między UE i Wietnamem zależą od sytuacji praw człowieka, przypominając art. 1 umowy o partnerstwie i współpracy zobowiązujący Wietnam do poszanowania praw człowieka i zasad demokracji. W związku z tym wezwano przedstawicieli UE i praw członkowskich do konsekwentnego zgłaszania zastrzeżeń do sytuacji praw człowieka w Wietnamie i do co raz większego nacisku na wietnamskie władze.

Sytuacja praw człowieka w Kazachstanie

Kazachstan rozpoczyna pracę nad nowym narodowym planem działań na rzecz praw człowieka na lata 2013-2020.  Ponadto rząd kazachski będąc w trakcie reformowania kodeksu karnego, podjął współpracę z Komisją Wenecką, która ma na celu uwzględnienie w kodeksie karnym zasad państwa prawa. W związku z tymi działaniami rządu w Parlamencie Europejskim rozpoczęto debatę na temat praw człowieka oraz zatwierdzono ustanowienie odpowiedniej rezolucji, jako sygnału wzywającego rząd kazachski do wprowadzenia legislacji chroniącej podstawowe prawa i wolności obywateli.

W ostatnim czasie doniesienia o przypadkach prześladowania i niesprawiedliwego traktowania, przede wszystkim skupiających się na przedstawicielach kazachskiej opozycji, nie ustępują. Podczas debaty posłowie wielokrotnie odnieśli się do sytuacji Władimira Kozłowa, działacza opozycji i częstego gościa Parlamentu Europejskiego, który w styczniu 2012 r. został aresztowany i skazany na siedem i pół roku pozbawienia wolności. Ponadto pod zarzutem ekstremizmu sąd zakazał działalności partii opozycyjnej Alga! utworzonej przez Kozłowa, dodatkowo obarczając winą jego żonę Aliję Turusbekową. Pod zarzutem ekstremizmu zdelegalizowano również szereg opozycyjnych środków przekazu. Liderzy opozycji, obrońcy praw człowieka, dziennikarze i działacze społeczni są prześladowani, często aresztowani i skazywani, wielokrotnie pod pretekstem niejasnego zarzutu „podżegania do niezgody społecznej”.

Odnosząc się do wartości demokracji i państwa prawa, posłowie wielokrotnie potępili represje stosowane wobec mediów i działaczy opozycji, wzywając Kazachstan do przestrzegania standardów narzuconych członkom OBWE i Rady Praw Człowieka ONZ. Apelowano również o zapewnienie ochrony, odpowiednich warunków i sprawiedliwych procesów dla przetrzymywanych osób. Pomimo pozytywnych opinii na temat rozpoczętego dialogu wzywano do dalszej współpracy z UE w celu ustanowienia zadawalających standardów poszanowania wolności i praw człowieka obywateli Kazachstanu.

Pomimo, że przekaz rezolucji był jasny, posłowie spierali się o skalę nacisku ze strony UE. Wielokrotnie podkreślano znaczenie współpracy politycznej i gospodarczej między UE i Kazachstanem. Dla niektórych przedstawicieli PE był to argument za zachowaniem ostrożności i dyplomacji w rozmowach z rządem kazachskim. Z drugiej strony było słychać głosy wzywające do wykorzystania stosunków gospodarczych jako bardziej stanowczej formy nacisku, podkreślające, że relacje z partnerami powinny być budowane na fundamentalnych wartościach UE, jakimi są demokracja i ochrona praw człowieka. Zgodnie jednak przyznano, że UE powinna monitorować sytuację w Kazachstanie i wspierać rząd w ustanowieniu legislacji w zgodzie z zasadami państwa prawa.

Guantánamo: strajk głodowy więźniów

Jedenaście lat po otwarciu więzienia w Guantanamo, liczna grupa więźniów rozpoczęła strajk głodowy, by zaprotestować przeciwko warunkom, w jakich są przetrzymywani, w większości bez postawionych zarzutów. Na niegodne warunki przetrzymywania wskazują liczne oskarżenia i szokujące doniesienia o przemocy, torturach i niehumanitarnym traktowaniu więźniów. Obecnie w związku ze strajkiem głodowym, niepokoją również doniesienia o przymusowym karmieniu protestujących.  

Krytyczna sytuacja prawna oraz brak nadziei na zwolnienie jest jednym z głównych powodów strajku głodowego. Pomimo działań administracji prezydenta Obamy oraz wielokrotnych apeli ze strony UE, ONZ, poszczególnych rządów i organizacji międzynarodowych, w związku z silnym sprzeciwem Kongresu, ośrodek pozostaje otwarty. Jak stwierdziła wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka, ciągłe przetrzymywanie więźniów przez czas nieokreślony jest równoznaczne z arbitralnym zatrzymaniem i stanowi jawne naruszenie prawa międzynarodowego. W związku z tym Parlament Europejski po raz kolejny wezwał władze amerykańskie do natychmiastowego  zamknięcia więzienia w Guantanamo, apelując o zwolnienie i przetransportowanie więźniów zatwierdzonych do zwolnienia oraz oskarżenie pozostałych zgodnie z zasadami rzetelnego procesu sądowego. Powołując się na bliskie stosunki transatlantyckie oraz wspólne wartości demokracji i poszanowania podstawowych praw człowieka, ale również podkreślając rolę Stanów Zjednoczonych jako obrońcy praw człowieka, posłowie apelowali o zamknięcie więzienia. Zadeklarowano również gotowość UE i państw członkowski do udzielenia pomocy przy zamknięciu więzienia i umieszczenia więźniów w innych ośrodkach.

Ze względu na fakt, że debata w Strasburgu przypadła na trzy dni po zamachach bombowych w Bostonie, niewielka grupa posłów wniosła o przełożenie tematu Guantanamo na kolejną sesję plenarną. Jednakże, biorąc pod uwagę powagę sytuacji więźniów, postanowiono, że jest to temat niecierpiący zwłoki. Wyrażając żal i łącząc się w bólu ze społeczeństwem amerykańskim, podkreślano znaczenie podstawowych, uniwersalnych i niezbywalnych praw człowieka, za równo w kontekście ataków terrorystycznych jak i arbitralnych zatrzymań, tortur i niehumanitarnego traktowania.

Powiązane tematy