Działalność

Demokracja i prawa człowieka

Poseł Bogusław Sonik, czerpiąc z historycznej spuścizny Polski i osobistych doświadczeń, wspiera ruchy demokratyczne i ochrony praw człowieka na całym świecie. Tym samym wpisuje się w prowadzone przez Wspólnotę działania na rzecz rozwoju i konsolidacji demokracji i państwa prawnego oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych swobód. Są to obecnie główne cele unijnej polityki rozwoju, wspierane także współpracą gospodarczą, finansową i techniczną z państwami trzecimi.

W Parlamencie Europejskim Poseł Sonik angażuje się m.in. w prace Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwość i Spraw Wewnętrznych. Bierze udział w parlamentarnych delegacjach obserwujacych prawidłowy przebieg wyborów; był obserwatorem m.in. referendum w Sudanie, czy wyborów parlamentarnych w Nikaragui.

Sakharov_european%20union%202011%20pe-ep_pietro%20naj-oleari

Nagroda im. Sacharowa przyznana nastolatce!

Sacharow 2013

Malala Yousafzai -  pakistańska działaczka na rzecz dostępu do edukacji i praw kobiet, otrzymała dziś rano nagrodę  im. Sacharowa.

Młoda aktywistka od lat działa o prawa dzieci i prawo kobiet do edukacji w krajach islamskich. Swoje działania 16-latka rozpoczęła od pisania bloga, na którym krytykowała działania talibów, zmierzające do pozbawienia praw zamieszkujących dolinę Swat dziewcząt. W 2012 roku, Malala została zaatakowana przez talibów, przeżyła atak i błyskawicznie stała się symbolem walki o prawa kobiet.

Nagroda im. Sacharowa ma zwrócić uwagę na naruszanie praw człowieka min.na Bliskim Wschodzie oraz ukazać poświęcenie osób, które narażając swoje zdrowie i życie walczą z represjami.

Wyróżnienie od 25 lat przyznawane jest przez Parlament Europejski .

Swoją nagrodę Malala Yousafzai odbierze już 20 listopada w Strasburgu.

20130828_113635

O sytuacji Ukrainy dyskutowano w Komisji Spraw Zagranicznych

Ukraina

Posłowie Komisji Spraw Zagranicznych w środę, 28 sierpnia br. skrytykowali rosyjskie restrykcje handlowe nałożonych na Ukrainę, w związku z rozmowami na temat Umowy Stowarzyszeniowej pomiędzy UE, a Ukrainą.

W debacie na temat przyszłości Ukrainy, głos zabrali także przywódcy opozycji Arsenij Jaceniuk i słynny Vitali Klitschko. Wspólnie poinformowali na forum PE, że przyszłość ich kraju leży w Europie. Obrady odbyły się podczas nadzwyczajnego posiedzenia Komisji Spraw Zagranicznych.

Pomysł debaty zajmującej się sytuacją Ukrainy powstał w związku z medialnymi doniesieniami dot. zablokowania importu ukraińskich słodyczy  przez Rosję. Opinia publiczna rosyjskie kroki od razu potraktowała jako działania polityczne w związku z trwającymi pracami nad  Umową Stowarzyszeniową pomiędzy UE, a Ukrainą.

Posłowie ograniczenia te jednogłośnie nazwali aktem zastraszania, który ma zniechęcić Ukrainę do zawarcia umowy stowarzyszeniowej z UE. Posłowie uznali,  że działania Rosji były sprzeczne z zasadami Światowej Organizacji Handlu i atakiem na obywateli Ukrainy .

Posłowie , którzy wzięli udział w debacie szeroko wyrazili poparcie dla podpisania umowy stowarzyszeniowej w najbliższej przyszłości, ale także przestrzegli, że rząd Ukrainy musi spełnić unijne warunki, które obejmują m.in. wykorzystanie adresowania selektywnej sprawiedliwości, koniecznej reformy Prokuratury Generalnej i uwolnienie uwięzionych byłej premier Julii Tymoszenko .

Przyszłość Ukrainy
Ukraińscy  przywódcy opozycji parlamentarnej Witalij Kliczko ( UDAR ) oraz Arsenij Jaceniuk ( Batkivschchyna ) powiedzieli posłom, że przyszłość Ukrainy leży w rękach Europy. Kliczko zapowiedział, że opozycja będzie naciskać na rząd, aby podjąć niezbędne kroki w kierunku podpisania umowy. Jaceniuk zapewnił także,  że umowa pomiędzy UE a Ukrainą to najlepsze narzędzie do reagowania na wyzwania stwarzane przez Rosję.

Następne kroki
Przypomnijmy, że porozumienie UE- Ukraina, które obejmuje również " pogłębioną i kompleksową umowę o wolnym handlu ", mogłoby być podpisane w  listopadzie br., gdy przywódcy UE i jej wschodni sąsiedzi spotkają się na szczycie Partnerstwa Wschodniego w Wilnie

Solidarity

Działalność PE na rzecz demokracji w latach 80-tych

Parlament Europejski

Stocznia Gdańska a Strasburg.

Unia Europejska budowana na wspólnych wartościach, jednoczy państwa członkowskie w poszanowaniu dla demokracji i praw człowieka. Problemy dotyczące tych zagadnień są priorytetowe dla działań UE nie tylko w ramach przestrzegania podstawowych praw i wolności obywateli Unii, ale również demokratyzacji, wspierania pokoju i ruchów wolnościowych w krajach trzecich. Od lat UE wspiera procesy demokratyzacji swoich bliższych i dalszych sąsiadów.

Parlament Europejski, jako jedyna instytucja w pełni demokratycznie wybrana przez obywateli, pełni w tym zakresie szczególną funkcję. W ramach podkomisji praw człowieka, posłowie debatują nad aktualnymi wydarzeniami, krytykując rządy nierespektujące jednego z najważniejszych podstawowych praw człowieka - prawa do wolności. Do inicjatyw Parlamentu należy ustanawianie rezolucji, które zostają później przekazane do wiadomości pozostałych instytucji unijnych oraz rządów państw, których owe rezolucje dotyczą. Ogólnie znana jest też tradycja tzw. debat czwartkowych podczas sesji plenarnych w Strasburgu oraz nagroda Sacharowa wręczona działaczom na rzecz wolności myśli. Do tematów poruszanych na forum PE należą walka o wolność słowa i demokratyczne wybory, potępienie wszelkich form dyskryminacji, sprzeciw wobec przypadków kary śmierci, zwalczanie terroryzmu. Sytuacje, które ostatnio zajmowały Parlament Europejski to arabska wiosna ludów, wybory na Białorusi, czy sytuacja Julii Tymoszenko na Ukrainie. W ciągu ostatnich dwóch miesięcy głośno było też o sytuacji na Kubie, za sprawą walczących z reżimem działaczy, Damas de Blanco i Guillermo Fariñas, którzy po latach mieli możliwość odebrania swoich nagród Sacharowa.

Niewiele osób wie, że praca Parlamentu na rzecz demokracji dotyczyła nas Polaków w takim samym stopniu jak obecnie Syryjczyków, Białorusinów czy Kubańczyków. W latach 80-tych, priorytetem pierwszego wybranego Parlamentu była sytuacja krajów Europy środkowo-wschodniej. Pierwsza rezolucja w sprawie "Solidarności" została uchwalona 18 września 1980 r., a za nią m.in. rezolucje dotyczące wprowadzenia stanu wojennego, zakazu działalności "Solidarności", procesu A. Michnika, B. Lisa i W. Frasyniuka, strajków w Nowej Hucie, czy w końcu Obrad Okrągłego Stołu. Temat państw zmagających się z totalitarnym reżimem ZSSR powracał podczas każdej sesji plenarnej w latach 1980-1989 r. Wielokrotnie potępiano wszelkie przejawy agresji i represji wobec przedstawicieli opozycji w krajach ZSRR. Podkreślano zaniepokojenie brakiem stabilności politycznej, zagrożeniem bezpieczeństwa obywateli oraz notorycznym łamaniem podstawowych praw człowieka przez władze reżimu. Wiele rezolucji dotyczyło też pomocy finansowej - ekonomicznej i humanitarnej - na rzecz pokoju i przemian gospodarczo-politycznych w krajach bloku wschodniego.

W sumie, w latach 1980-1989, Parlament Europejski uchwalił 87 rezolucji dotyczących praw człowieka, z czego 37 dotyczyło państw Europy wschodniej, a 17 bezpośrednio ZSRR. Wśród autorów tych rezolucji można znaleźć wybitne nazwiska m.in. Simone Veil, Otto von Habsburg, Jaś Gawroński, Lord Nicholas Bethell, Jiri Pelikan. Jedną z najbardziej znanych rezolucji zainicjowanych przez Jasia Gawrońskiego, włoskiego eurodeputowanego polskiego pochodzenia, w 1982 r. było wezwanie do przyznania nagrody Nobla Lechowi Wałęsie. Wielu posłów, którzy nadal pracują w Parlamencie Europejskim, wspierając działania na rzecz praw człowieka i demokracji, już wtedy było zaangażowanych w procesy demokratyzacji w Europie środkowo-wschodniej. Elmar Brok, Edward McMillan-Scott i Hans-Gert Pöttering wspominają swoją pracę w latach 80-tych jako nieustanne próby osłabienia systemu totalitarnego. Ustanawiając rezolucje dotyczące sytuacji w poszczególnych krajach Związku Radzieckiego, wielokrotnie i konsekwentnie apelując o zmianę, Parlament Europejski wywierał nacisk na władze reżimu. Nie bez powodu w 1988 r. powstała nagroda na rzecz wolności myśli, imienia Andrieja Sacharowa - radzieckiego naukowca i działacza na rzecz praw człowieka. Nie bez powodu też dwie pierwsze nagrody przyznano białoruskiemu dysydentowi Anatolijowi Marczenko oraz Alexandrowi Dubčekowi, działaczowi na rzecz osłabienia komunistycznego reżimu w Czechosłowacji. Kolejnym przełomowym wydarzeniem była wizyta papieża Jana Pawła II w siedzibie Parlamentu w Strasburgu 11 października 1988 r.. Biorąc pod uwagę autorytet i szacunek, jakim cieszył się polski papież oraz jego zaangażowanie w procesy przemian w krajach komunistycznych, przemówienie wzywające do zjednoczenia Europy było nie tylko wyraźnym symbolem wsparcia, ale i silnym impulsem do osłabienia reżimu:

„Pragnieniem moim jako najwyższego pasterza Kościoła Powszechnego, przybyłego z drugiego «płuca» naszej wspólnej europejskiej ojczyzny, jest, aby Europa, wybierająca suwerennie swe wolne instytucje, mogła z czasem rozrosnąć się do rozmiarów, jakimi obdarzyła ją geografia, a zwłaszcza historia”.

Aktualne działania Parlamentu Europejskiego na rzecz demokracji i praw człowieka w odległych zakątkach świata mogą wydawać się oddalone od rzeczywistości, wręcz abstrakcyjne. Warto jednak pamiętać, że 30 lat temu europosłowie zajmowali się dokładnie tymi samymi problemami: brakiem wolności słowa, represjami na działaczach opozycji, agresywnie tłumionymi strajkami obywateli. Z tą różnicą, że problemy zawarte w rezolucjach sprzed 30 lat dotyczyły nas, Polaków, Europejczyków. Ze względu na charakter reżimu panującego w Europie środkowo-wschodniej informacje o działaniach Parlamentu Europejskiego nie były ogólnodostępne. Dzisiaj, z perspektywy członka unii państw połączonych nie tylko geografią i historią, ale i poszanowaniem dla wspólnych wartości, wracając myślami do historii przemian ustrojowych w Europie, warto docenić zaangażowanie Parlamentu Europejskiego. Bez wątpienia wolność i demokrację w państwach byłego bloku wschodniego zawdzięczamy woli walki ich obywateli. Jednak świadomość faktu, że europosłowie po drugiej stronie żelaznej kurtyny niestrudzenie, używając wszelkich dostępnych środków, wspierali tę walkę, nadaje inny sens z pozoru ograniczonym działaniom Parlamentu Europejskiego.

 

Human%20rights%2014_european%20union%202012%20pe-ep

Sytuacja w Dżibuti i Nigerii

Strasburg

Poniżej znajdą Państwo podsumowanie debat z ostatniej sesji (1-4 lipca).

 

Sytuacja w Dżibuti

Od wyborów parlamentarnych 22 lutego 2013 r. Dżibuti zmaga się z poważnym kryzysem politycznym. UE z zadowoleniem przyjęła do wiadomości fakt, że w ostatnich wyborach wprowadzono proporcjonalny system głosowania, umożliwiający uczestnictwo partii mniejszościowych. Jednakże w związku z tym, że wciąż nie ogłoszono wyników wyborów w poszczególnych punktach wyborczych, istnieje możliwość, że dopuszczono się oszustw na masową skalę. Podejrzenie oszustw wywołało sprzeciw opozycji, która bojkotuje wyniki wyborów. Parlament Europejski zaniepokoiły doniesienia o agresywnym tłumieniu protestów z nieproporcjonalnym użyciem siły oraz o masowych aresztowaniach demonstrantów, dziennikarzy i działaczy opozycji. Posłowie odnieśli się również do poważnych ograniczeń wolności prasy, nieprawidłowościach w sądownictwie oraz do zatrważającej sytuacji kobiet w kraju. Kobiety w Dżibuti są ofiarami wielu form przemocy takich jak gwałty, okaleczania narządów płciowych, przemoc w domu, molestowanie, wczesne zawieranie małżeństw. Podczas debaty posłowie wezwali władze Dżibuti do natychmiastowych działań w celu zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich obywateli, kładąc kres bezkarności w kraju. Podkreślili obowiązek poszanowania praw człowieka i wolności obywatelskich, namawiając do zwolnienia więźniów politycznych oraz do rozpoczęcia dialogu politycznego z opozycją. Po raz kolejny wezwano władze do opublikowania wyników głosowania. Podkreślając kluczową rolę kraju w zwalczaniu piractwa i terroryzmu w regionie, zapowiedziano dalszą współpracę, ale też ścisłą obserwację rozwoju sytuacji w Dżibuti.

 

Sytuacja w Nigerii

W związku z coraz bardziej aktywną w ostatnich miesiącach działalnością grupy terrorystycznej Boko Harram, a co za tym idzie wprowadzeniem stanu wyjątkowego w Nigerii, Parlament Europejski postanowił zabrać głos w tej sprawie. W wyniku zaostrzenia walk między nigeryjskimi siłami wojskowymi a bojownikami Boko Haram w kwietniu br. uległo zniszczeniu miasto Baga. Według szacunków międzynarodowych organizacji działających na rzecz praw człowieka, grupa od 2009 r. odpowiada za śmierć ponad 4000 osób. Od kwietnia tego roku ich działania terrorystyczne i groźby wobec ludności cywilnej nabrały na sile i brutalności, doprowadzając m.in. 19000 rolników do opuszczenia swoich gospodarstw, wpływając tym samym na produkcję żywności. Wysoka Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka ostrzegła, że ataki Boko Haram mogą stanowić zbrodnie przeciwko ludzkości.

Narastające napięcia w połączeniu z problemami ekonomicznymi, praktycznym brakiem rozwoju gospodarczego i niedoborami żywności doprowadzają do masowych przesiedleń. Należy jednak brać pod uwagę, że kraje sąsiadujące borykające się z podobnymi problemami, przede wszystkim w zakresie żywności, ze względu na długoletnią suszę i dalsze ocieplenie klimatu, nie są przygotowane do przyjęcia fali uchodźców z Nigerii. Warto zauważyć, że konflikt w Nigerii jest wielowątkowy i głęboko zakorzeniony, często wynikający z dyskryminacji o podłożu religijnym i etnicznym. Skupiając się na problemach Nigerii, posłowie zwrócili również uwagę na ostatnie przerwanie moratorium na wykonywanie kary śmierci. Potępiono doniesienia o pozasądowych, przyspieszonych i arbitralnych egzekucjach wykonanych na czterech więźniach w czerwcu tego roku. Ponadto odniesiono się do nowoprzyjętej ustawy zakazującej małżeństw osób tej samej płci, sygnalizując, że jest to naruszenie podstawowych praw nie tylko obywateli, ale i obcokrajowców podróżujących do Nigerii. Wielokrotnie potępiono przyjęcie ustawy i wezwano prezydenta Nigerii, aby jej nie podpisywał. Posłowie podkreślili, że UE jest największym dawcą pomocy dla Nigerii, a projekty dotyczą przede wszystkim wsparcia dla pokoju, bezpieczeństwa i praw człowieka. Stanowczo potępiono eskalację przemocy ze strony Boko Haram, wzywając rząd Nigerii do zagwarantowania bezpieczeństwa i ochrony ludności oraz do poszukiwania pokojowych środków rozwiązania sporów.

Sytuacja w Nigerii napędzana wieloma silnie zakorzenionymi problemami wzbudza niepokój Unii Europejskiej nie tylko ze względu na wspólne relacje, ale też ze względu na ważną rolę tego państwa w regionie. Posłowie do Parlamentu Europejskiego wezwali instytucje unijne, władze nigeryjskie, instytucje Unii Afrykańskiej, Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej oraz ONZ do współpracy na rzecz ustabilizowania sytuacji w Nigerii, zwalczania terroryzmu, przemocy i problemu piractwa.

20130703_friends_of_free_europe_049

Po trzech latach Guillermo Fariñas odbebrał swoją nagrodę Sacharowa

Strasburg

Po Damas de Blanco kolejny kubański dysydent wyróżniony parlamentarną Nagrodą im. Sacharowa na rzecz Wolności Myśli dostał zezwolenie na opuszczenie kraju, umożliwiając mu odebranie nagrody.

Guillermo Fariñas jest doktorem psychologii, niezależnym dziennikarzem i działaczem politycznym. Nagrodę Sacharowa przyznano mu w 2010 r. za ponad 15-letnią pokojową walkę na rzecz praw człowieka i wolności słowa na Kubie, m.in. poprzez udział w 23 strajkach głodowych. Jednym z efektów jego działań było zwolnienie 141 więźniów politycznych.

Podczas dzisiejszej ceremonii wręczania nagrody w Strasburgu wiceprzewodniczący Parlamentu Europejskiego, Gianni Pittella wyraził uznanie dla pokojowych działań Fariñasa w walce z kubańskim reżimem. Pitella podkreślił znaczenie nagrody Sacharowa jako nagrody na rzecz wolności myśli, zaznaczając, że Fariñas wyrażając swoje przekonania poprzez strajki głodowe, wielokrotnie naraził swoje zdrowie i życie. We wzbudzającej wiele emocji przemowie, Guillermo Fariñas odniósł się do uroczystości przyznania mu nagrody w 2010 r., gdzie przeznaczone dla niego miejsce było puste, symbolizując pogwałcenie wolności i praw człowieka na Kubie.

Guillermo Fariñas podziękował osobom wspierającym go w jego działaniach na rzecz podstawowej wartości życia i istnienia ludzkiego - wolności. Przyjmując nagrodę zaznaczył, że odbiera ją w imieniu wszystkich Kubańczyków walczących z komunistycznym reżimem. Fariñas opowiedział o swoich spotkaniach z białoruskimi opozycjonistami, zwracając uwagę na wspólnotę ideałów działaczy na rzecz wolności. Wezwał do solidarności i kontynuacji wsparcia nie tylko dla Kuby, ale i dla Białorusi, w ich długiej drodze ku wolności i demokracji. Zaznaczył, że nagroda Sacharowa jest symbolem nadziei i podkreślił swoją wiarę w wolność Kuby uzyskaną dzięki determinacji jej obywateli.

Podczas popołudniowego spotkania w ramach grupy "Przyjaciół wolnej Kuby", której przewodniczy poseł Jarosław Wałęsa, posłowie mieli okazję porozmawiać z Guillermo Fariñasem w mniej oficjalnej atmosferze.

Human%20rights%2016_european%20union%202012%20pe-ep

Rosji, Azerbejdżan, muzułmanie-debaty czwartkowe o prawach człowieka

Strasburg

Tzw. debaty czwartkowe są to debaty nad przypadkami łamania praw człowieka, zasad demokracji i praworządności, co miesiąc zamykające sesje plenarną w Strasburgu.

Poniżej znajdą Państwo podsumowanie debat z ostatniej sesji (10-13 czerwca).

Praworządność w Rosji

Pomimo postanowień wynikających z trwającego dialogu między Unią Europejską a Rosją, umowy o partnerstwie i współpracy oraz uprzednio ustanowionych rezolucji PE, kwestia praworządności i sprawiedliwości w Rosji po raz kolejny powraca jako temat debat czwartkowych. Posłowie wyrazili swoje zastrzeżenia co do postępów Rosji w zakresie poszanowania praw człowieka i wartości demokracji, przede wszystkim wolności słowa. Przypominając o postępowaniach sądowych w sprawach Magnitskiego, Khodorkovskiego, Politkovskaji, oraz ostatnie dochodzenie przeciwko działaczowi społecznemu Alexeiowi Navalnemu, zwrócono uwagę na wątpliwą niezawisłość rosyjskiego sądownictwa. Zaniepokojenie posłów wzbudziło również agresywne stłumienie „Marszu Milionów” zorganizowanego przez opozycję w maju 2012 i wielokrotne doniesienia o prześladowaniu członków Prezydenckiej Rady ds. Praw Człowieka. Ponownie potępiono nowo ustanowioną legislację w sprawie postrzegania organizacji pozarządowych jako agentów zagranicznych oraz prawo zakazujące „propagandy homoseksualnej”. Przypominając o zobowiązaniach Rosji jako członka Rady Europy, OBWE i sygnatariusza deklaracji ONZ, podkreślono niezdolność władz rosyjskich do utrzymania praworządności i niezawisłości sądów w państwie, wzywając do ustanowienia prawa w zgodzie z międzynarodowymi standardami poszanowania praw człowieka i demokracji. W związku z licznymi doniesieniami o prześladowaniu dziennikarzy nawoływano do niezwłocznego zapewniania wolności prasy i pluralizmu wśród mediów, zapewniając obywatelom swobodny dostęp do informacji. Ponadto wezwano władze rosyjskie do pełnej współpracy z Radą Praw Człowieka ONZ, między innymi poprzez umożliwienie pracy specjalnym wysłannikom ONZ.

 

Azerbejdżan: przypadek Ilgara Mammadova

W związku z ożywionymi dialogami pomiędzy Unią Europejską a Azerbejdżanem, w ramach Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest, Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, Partnerstwa Wschodniego oraz negocjacji akcesyjnych, sprawa bezprawnego zatrzymania lidera ruchu opozycyjnego REAL Ilgara Mammadova oraz szefa partii opozycyjnej Tofiqa Yaqublu wymagała odpowiedzi ze strony Parlamentu Europejskiego. Pod zarzutem podżegania zamieszek Ilar Mammadov, przebywa w więzieniu od 4 lutego, oczekując na kolejne procesy. Warto zauważyć, że decyzja o przedłużeniu jego aresztowania zbiega się w czasie z nadchodzącymi wyborami prezydenckimi i z ogłoszeniem Mammadova kandydatem z ramienia opozycyjnej partii REAL. Ponadto obserwatorzy podkreślają, że pomimo wyznaczenia Planu Działania w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, sytuacja praw człowieka w Azerbejdżanie ciągle się pogorsza, a prześladowania i zastraszanie organizacji pozarządowych, dziennikarzy, obrońców praw człowieka i działaczy opozycji rosną na sile poparte nowo ustanowionym prawem. Zaniepokojenie wzbudza również fakt, że przedstawiciele Rady Europy nie zostali dopuszczeni do uczestnictwa w procesie Mammadova, a status misji terenowej OBWE w Baku został zmniejszony do biura koordynacji projektów, co wskazuje na próbę ograniczenia działalności organizacji międzynarodowych w obliczu zbliżających się wyborów. Podczas debaty jednogłośnie potępiono bezprawne aresztowanie Mammadova, wzywając do jego natychmiastowego zwolnienia oraz usprawnienia procesu sądowego. Posłowie wzywali władze Azerbejdżanu do ustanowienia legislacji w zgodzie z międzynarodowymi standardami, zapewniając poszanowanie dla wolności i praw człowieka, w tym wolności słowa, zasad pluralizmu politycznego i niezawisłości sądów. Jednocześnie nawoływano do odpowiedniego przygotowania do wolnych i sprawiedliwych wyborów, zapewniwszy, że Unia Europejska będzie bacznie obserwować sytuację w Azerbejdżanie.

 

Sytuacja muzułmanów Rohingya

Mając na uwadze ostatnie zapewnienia prezydenta Mjanmy o reformach na rzecz praw człowieka, a narastającą przemoc wobec muzułmanów Rohingya opisaną w raporcie Human Rights Watch, sytuacja w Birmie stała się tematem kolejnej rezolucji Parlamentu Europejskiego. Na przełomie marca i maja w Mjanmie odnotowano liczne przejawy agresji i szykanowania muzułmanów, w skutek czego 46 osób zostało zabitych, a ponad 1400 wysiedlonych. Nasilające się represje zmusiły dziesiątki tysięcy osób pochodzenia Rohingya do ucieczki przez morze, która dla wielu z nich skończyła się tragicznie. Ponad 1700 osób zostało zatrzymanych przez tajskie służby imigracyjne w aresztach o niehumanitarnych warunkach. Pomimo zapewnień prezydenta Mjanmy, działania rządowe wręcz pogłębiają rozłam społeczeństwa, wprowadzając „tymczasową separację” muzułmanów od buddystów oraz dyskryminującą reformę regulującą ilość urodzeń dzieci Rohingya. Posłowie wezwali rząd birmański do podjęcia natychmiastowych działań w celu powstrzymania ataków na ludność Rohingya oraz polepszenia warunków osób wysiedlonych przy użyciu dostępnych środków pomocy humanitarnej. Nawoływano również do zmiany prawa tak, by zapewniało równouprawnienie wszystkich grup etnicznych, zwłaszcza w świetle nadchodzących wyborów. Ponadto zaapelowano do krajów sąsiadujących o wsparcie dla uchodźców i ubiegających się o azyl, w szczególności wzywając rząd tajlandzki do zwolnienia 1700 osób zatrzymanych przez służby imigracyjne.

Human%20rights%2017_european%20union%202012%20pe-ep

Debaty czwartkowe-Indie i Rwanda

Strasburg

Tzw. debaty czwartkowe są to debaty nad przypadkami łamania praw człowieka, zasad demokracji i praworządności, co miesiąc zamykające sesje plenarną w Strasburgu.

Poniżej znajdą Państwo podsumowanie debat z ostatniej sesji (20-23 maj).

Indie: egzekucja Mohammada Afzala Guru i jej konsekwencje

Mohammad Afzal Guru, skazany za udział w ataku terrorystycznym na parlament indyjski w grudniu 2001, został poddany karze śmierci 9 lutego 2013. Egzekucja została przeprowadzona w tajemnicy w więzieniu Tihan w Delhi, o czym nie została poinformowana nawet rodzina skazanego. Wyrok kary śmierci dla Afzala Guru doprowadził do agresywnie tłumionych protestów, w których ofiarą były trzy młode osoby. Sprawa wywołała wiele kontrowersji, nie tylko ze względu na etyczny wymiar kary śmierci, ale też wątpliwości co do sprawiedliwego przebiegu procesu. Zniesienie kary śmierci to jeden z głównych celów unijnych działań w ramach obrony praw człowieka. Podczas debaty wielokrotnie podkreślono zaangażowanie Unii w działania na rzecz całkowitego zniesienia kary śmierci. W świetle ostatnich wydarzeń, a także mając na uwadze, że wyroku kary śmierci nie stosowano przez osiem lat aż do listopada 2012 roku, gdy za udział w zamachu terrorystycznym w 2008 roku skazano Ajmala Kasaba, posłowie do Parlamentu Europejskiego wzywali rząd Indii do natychmiastowego wprowadzenia stałego moratorium na egzekucję. Potępiono rząd Indii, największej demokracji na świecie, za stosowanie kary śmierci i za sekretne wykonanie egzekucji na Afzalu Guru.

Rwanda: sprawa Victoire Ingabire

Gdy w 2010 roku po 16 latach emigracji Victoire Ingabire, szefowa koalicji ruandyjskich partii opozycyjnych (Unified Democratic Forces) powróciła do Ruandy by kandydować w wyborach prezydenckich, została natychmiast aresztowana.  Za równo Unified Democratic Forces jak i innym partiom opozycyjnym odmówiono rejestracji. Victoire Ingabire znana ze swoich działań na rzecz demokracji, praworządności oraz równouprawnienia i praw kobiet, nominowana do nagrody Sacharowa, 30 października 2010 roku została skazana na 8 lat więzienia za zdradę państwa. Jej apelacja do Sądu Najwyższego w kwietniu 2013 roku zakończyła się dodatkowymi wyrokami. Ponadto w procesie stwierdzono wiele nieprawidłowości; w maju 2013 roku czterech świadków oświadczyło, że ich zeznania zostały sfałszowane, używano nielegalnych metod przesłuchiwania, a dowody w sprawie były spreparowane. Posłowie do Parlamentu Europejskiego zgodnie potępili rząd ruandyjski za łamanie fundamentalnych praw człowieka, idei pluralizmu i wolności słowa poprzez prześladowanie i bezprawne więzienie opozycjonistów. Posłowie stanowczo potępili przebieg postępowania sądowego przeciwko Victoire Ingabire, który w licznych aspektach nie spełniał standardów określonych przez prawo międzynarodowe. Wezwano władze Ruandy do ponownego przeprowadzenia procesu apelacyjnego Victoire Ingabire w zgodzie z prawem, podkreślając, że sprawa ta jest uważnie obserwowana przez Unię Europejską i ma znaczenie za równo prawne jak i polityczne, dając świadectwo o postępach Ruandy w drodze do demokracji. Wielokrotnie podkreślono istniejące obowiązki rządu ruandyjskiego wobec prawa międzynarodowego, nawołując do ustanowienia legislacji w zgodzie z międzynarodowymi standardami.

3075375_inmsg

23 kwietnia, po 8 latach Damas de Blanco odebrały swoją Nagrodę Sacharowa

Bruksela

23-24 kwietnia w Parlamencie Europejskim gościły długo wyczekiwane laureatki Nagrody Sacharowa  na rzecz wolności myśli z 2005 r., Damas de Blanco. Damy w Bieli to ruch społeczny kobiet powstały wiosną 2003 r. jako odpowiedź na tzw. kapturowe sądy, w których reżim skazał 75 dziennikarzy, działaczy opozycji i aktywistów na wyroki do 30 lat więzienia. Na znak protestu żony, matki i córki kubańskich więźniów politycznych, ubrane na biało, z kwiatami w dłoniach, co tydzień po niedzielnej mszy maszerowały ulicami Hawany. Pomimo tego, że więźniów ostatecznie zwolniono, Damas de Blanco nie zaprzestały swojej działalności - pokojowej walki o wolną Kubę.

Gdy w 2005 roku otrzymały Nagrodę Sacharowa, komunistyczny rząd nie zezwolił przedstawicielkom stowarzyszenia na podróż do Strasburga. Wreszcie, po 8 latach, 23 kwietnia podczas wspólnego posiedzenia komisji spraw zagranicznych, rozwoju i podkomisji praw człowieka Berta Soler, Belkis Cantillo, Laura Labrada i Blanca Reyes odebrały nagrodę z rąk Przewodniczącego Parlamentu EuropejskiegoMartina Schultza. Podczas spotkania uczczono minutą ciszy śmierć jednej z przywódczyń Dam w Bieli, Laury Inés Pollán Toledo.

Wielokrotnie odnosząc się do doświadczeń z Europy, Posłowie wyrazili uznanie dla pokojowych działań Dam w Bieli na rzecz wolnej Kuby. Podkreślono, że na tle represji ze strony reżimu, to właśnie pokojowe działania są najbardziej zauważane.  Nie kryjąc zmęczenia, przedstawicielki Damas de Blanco zapewniały o swojej gotowości do dalszego działania na rzecz wolności słowa, demokracji i wolnych wyborów na Kubie. Kubanki wzywały Parlament Europejski i całe środowisko międzynarodowe do głośnego protestu przeciwko represjom stosowanym przez reżim Castro.

Podczas swojej dwudniowej wizyty w Brukseli, Damas de Blanco brały udział w wielu wydarzeniach w Parlamencie Europejskim, spotykając przedstawicieli UE, opowiadając o swojej szczytnej pracy. Jedno ze spotkań było zorganizowane przez Posła Jarosława Wałęsę, przewodniczącego nieformalnej grupy w PE - Przyjaciele Wolnej Kuby. Warto zauważyć, że wśród uczestników spotkania przeważali posłowie krajów Europy Środkowej.

Glosowania_european%20union%202012%20pe-ep

Komisja ds. wolności obywatelskich za zmianami we Wspólnym Europejskim Systemie Azylowym

Bruksela

Na środowym tj. 24 kwietnia posiedzeniu Komisji ds. wolności obywatelskich (LIBE) wyrażono swoje poparcie dla porozumienia zawartego między Parlamentem Europejskim a Radą Unii Europejskiej w sprawie zmian przepisów w zakresie unijnej polityki azylowej oraz o umożliwieniu policji dostępu do bazy odcisków palców Eurodac.

Obecny, zróżnicowany w poszczególnych państwach członkowskich, system azylowy oznacza, że szanse na udzielenie azylu uzależnione są od tego, w jakim państwie złożony zostanie wniosek. Ujednolicenie procedury azylowej będzie niewątpliwym ułatwieniem dla wnioskodawców. Nowe regulacje przewidują również pomoc ze strony wykwalifikowanego opiekuna dla osób wymagających specjalnego zabezpieczenia (ze względu na wiek, rasę, niepełnosprawność itp.).

Druga zmiana, na którą zgodę wyraziła Komisja ds. wolności obywatelskich, dotyczy dostępu do systemu Eurodac, który jest bazą odcisków palców osób, które już wcześniej ubiegały się o azyl w UE lub nielegalnie próbowały przekroczyć granicę. W myśl nowych przepisów dostęp do bazy uzyska policja oraz Europol, ale tylko wtedy, gdy zajdzie uzasadnione podejrzenie, że zatrzymana osoba może mieć związek z działaniami terrorystycznymi, innymi poważnymi przestępstwami lub naruszeniem bezpieczeństwa publicznego.

Należy stwierdzić, że nowe regulacje z jednej strony zmieniają procedurę azylową na bardziej sprawiedliwą i przejrzystą, a z drugiej strony dostęp do bazy Eurodac zwiększy szanse policji na zidentyfikowanie osób odpowiedzialnych za najpoważniejsze naruszenia prawa. Zmiany wspomnianych przepisów trafią pod obrady na czerwcowym posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego. Jeśli zostaną przyjęte, to państwa członkowskie będą miały 2 lata na implementowanie ich do krajowych porządków prawnych.

Human%20rights%2016_european%20union%202012%20pe-ep

Debaty czwartkowe-Wietnam, Kazachstan i Guantanamo

Strasburg

Tzw. debaty czwartkowe są to debaty nad przypadkami łamania praw człowieka, zasad demokracji i praworządności, co miesiąc zamykające sesje plenarną w Strasburgu.  

Poniżej znajdą Państwo podsumowanie debat z ostatniej sesji (15-18 kwietnia).

Wietnam, w szczególności swoboda wypowiedzi

Międzynarodowe organizacje praw człowieka po raz kolejny donoszą o napiętej sytuacji w Wietnamie, gdzie wbrew podstawowej wolności słowa liczni dziennikarze, blogerzy, prodemokratyczni działacze i aktywiści zostają aresztowani i skazani na karę pozbawienia wolności. Wytłumaczeniem tych aresztowań są ogólnikowo sformułowane przepisy dotyczące m.in. bezpieczeństwa narodowego, obalenia władzy ludu, propagandy lub wprowadzenia podziałów wśród ludności. W związku z tym, że działacze i dziennikarze coraz częściej wyrażają swoje opinie w Internecie, rząd planuje dekret o zarządzaniu usługami i treściami internetowymi, który ma na celu legalizację filtrowania treści, cenzury, nadzorowania i śledzenia użytkowników oraz nakładanie  na nich sankcji.

Za równo w proponowanej przez Parlament Europejski rezolucji jak i podczas debaty w Strasburgu posłowie stanowczo potępili arbitralne traktowanie dziennikarzy i działaczy krytykujących politykę rządu. Wezwano władze do natychmiastowego, bezwarunkowego zwolnienia blogerów, dziennikarzy i obrońców praw człowieka, potępiając represje, którym są poddawani. Posłowie nalegali na zmianę ustaw ograniczających wolność słowa i prawo swobody wypowiedzi w Internecie. Apelowali o uwzględnienie poszanowania dla praw człowieka podczas opracowywania nowej konstytucji. Podkreślono też, że relacje między UE i Wietnamem zależą od sytuacji praw człowieka, przypominając art. 1 umowy o partnerstwie i współpracy zobowiązujący Wietnam do poszanowania praw człowieka i zasad demokracji. W związku z tym wezwano przedstawicieli UE i praw członkowskich do konsekwentnego zgłaszania zastrzeżeń do sytuacji praw człowieka w Wietnamie i do co raz większego nacisku na wietnamskie władze.

Sytuacja praw człowieka w Kazachstanie

Kazachstan rozpoczyna pracę nad nowym narodowym planem działań na rzecz praw człowieka na lata 2013-2020.  Ponadto rząd kazachski będąc w trakcie reformowania kodeksu karnego, podjął współpracę z Komisją Wenecką, która ma na celu uwzględnienie w kodeksie karnym zasad państwa prawa. W związku z tymi działaniami rządu w Parlamencie Europejskim rozpoczęto debatę na temat praw człowieka oraz zatwierdzono ustanowienie odpowiedniej rezolucji, jako sygnału wzywającego rząd kazachski do wprowadzenia legislacji chroniącej podstawowe prawa i wolności obywateli.

W ostatnim czasie doniesienia o przypadkach prześladowania i niesprawiedliwego traktowania, przede wszystkim skupiających się na przedstawicielach kazachskiej opozycji, nie ustępują. Podczas debaty posłowie wielokrotnie odnieśli się do sytuacji Władimira Kozłowa, działacza opozycji i częstego gościa Parlamentu Europejskiego, który w styczniu 2012 r. został aresztowany i skazany na siedem i pół roku pozbawienia wolności. Ponadto pod zarzutem ekstremizmu sąd zakazał działalności partii opozycyjnej Alga! utworzonej przez Kozłowa, dodatkowo obarczając winą jego żonę Aliję Turusbekową. Pod zarzutem ekstremizmu zdelegalizowano również szereg opozycyjnych środków przekazu. Liderzy opozycji, obrońcy praw człowieka, dziennikarze i działacze społeczni są prześladowani, często aresztowani i skazywani, wielokrotnie pod pretekstem niejasnego zarzutu „podżegania do niezgody społecznej”.

Odnosząc się do wartości demokracji i państwa prawa, posłowie wielokrotnie potępili represje stosowane wobec mediów i działaczy opozycji, wzywając Kazachstan do przestrzegania standardów narzuconych członkom OBWE i Rady Praw Człowieka ONZ. Apelowano również o zapewnienie ochrony, odpowiednich warunków i sprawiedliwych procesów dla przetrzymywanych osób. Pomimo pozytywnych opinii na temat rozpoczętego dialogu wzywano do dalszej współpracy z UE w celu ustanowienia zadawalających standardów poszanowania wolności i praw człowieka obywateli Kazachstanu.

Pomimo, że przekaz rezolucji był jasny, posłowie spierali się o skalę nacisku ze strony UE. Wielokrotnie podkreślano znaczenie współpracy politycznej i gospodarczej między UE i Kazachstanem. Dla niektórych przedstawicieli PE był to argument za zachowaniem ostrożności i dyplomacji w rozmowach z rządem kazachskim. Z drugiej strony było słychać głosy wzywające do wykorzystania stosunków gospodarczych jako bardziej stanowczej formy nacisku, podkreślające, że relacje z partnerami powinny być budowane na fundamentalnych wartościach UE, jakimi są demokracja i ochrona praw człowieka. Zgodnie jednak przyznano, że UE powinna monitorować sytuację w Kazachstanie i wspierać rząd w ustanowieniu legislacji w zgodzie z zasadami państwa prawa.

Guantánamo: strajk głodowy więźniów

Jedenaście lat po otwarciu więzienia w Guantanamo, liczna grupa więźniów rozpoczęła strajk głodowy, by zaprotestować przeciwko warunkom, w jakich są przetrzymywani, w większości bez postawionych zarzutów. Na niegodne warunki przetrzymywania wskazują liczne oskarżenia i szokujące doniesienia o przemocy, torturach i niehumanitarnym traktowaniu więźniów. Obecnie w związku ze strajkiem głodowym, niepokoją również doniesienia o przymusowym karmieniu protestujących.  

Krytyczna sytuacja prawna oraz brak nadziei na zwolnienie jest jednym z głównych powodów strajku głodowego. Pomimo działań administracji prezydenta Obamy oraz wielokrotnych apeli ze strony UE, ONZ, poszczególnych rządów i organizacji międzynarodowych, w związku z silnym sprzeciwem Kongresu, ośrodek pozostaje otwarty. Jak stwierdziła wysoka komisarz ONZ ds. praw człowieka, ciągłe przetrzymywanie więźniów przez czas nieokreślony jest równoznaczne z arbitralnym zatrzymaniem i stanowi jawne naruszenie prawa międzynarodowego. W związku z tym Parlament Europejski po raz kolejny wezwał władze amerykańskie do natychmiastowego  zamknięcia więzienia w Guantanamo, apelując o zwolnienie i przetransportowanie więźniów zatwierdzonych do zwolnienia oraz oskarżenie pozostałych zgodnie z zasadami rzetelnego procesu sądowego. Powołując się na bliskie stosunki transatlantyckie oraz wspólne wartości demokracji i poszanowania podstawowych praw człowieka, ale również podkreślając rolę Stanów Zjednoczonych jako obrońcy praw człowieka, posłowie apelowali o zamknięcie więzienia. Zadeklarowano również gotowość UE i państw członkowski do udzielenia pomocy przy zamknięciu więzienia i umieszczenia więźniów w innych ośrodkach.

Ze względu na fakt, że debata w Strasburgu przypadła na trzy dni po zamachach bombowych w Bostonie, niewielka grupa posłów wniosła o przełożenie tematu Guantanamo na kolejną sesję plenarną. Jednakże, biorąc pod uwagę powagę sytuacji więźniów, postanowiono, że jest to temat niecierpiący zwłoki. Wyrażając żal i łącząc się w bólu ze społeczeństwem amerykańskim, podkreślano znaczenie podstawowych, uniwersalnych i niezbywalnych praw człowieka, za równo w kontekście ataków terrorystycznych jak i arbitralnych zatrzymań, tortur i niehumanitarnego traktowania.